Tuesday, May 01, 2007

Το μετασοβιετικό κόμπλεξ


Το Ταλίνν το είχα επισκεφθεί το 1999. Θυμάμαι από τότε οτι οι Ρώσοι βρίσκονταν στο περιθώριο. Όχι μόνο στην Εσθονία αλλά και στις άλλες δύο Βαλτικές χώρες, τη Λιθουανία και τη Λετονία. Χιλιάδες Ρώσοι μετακόμισαν στις Βαλτικές αυτές περιοχές κατά τη διάρκεια της Σοβιετικής Ένωσης. Κάποιος από εκεί μου είχε πει ότι πολλοί ήταν απλοί Ρώσοι που είχαν υπηρετήσει στις περιοχές αυτές και, χάρη σε έναν σοβιετικό νόμο, μπορούσες τότε να παραμείνεις εκεί που υπηρετούσες. Έκαναν οικογένειες και αυτές με τη σειρά τους κι άλλες οικογένειες. Η σημερινή γενιά είναι η τρίτη. Και ξαφνικά μερικά από αυτά τα κράτη σε αναγκάζουν να απαρνηθείς την ταυτότητά σου. Στη Λετονία, με το 40% (!!!) του πληθυσμού να είναι Ρώσοι, οι πολίτες έπρεπε πριν μερικά χρόνια (ίσως και τώρα, δεν είμαι σίγουρος αν τον ακύρωσαν τον νόμο) να δώσουν τεστ (λετονικής βεβαίως βεβαίως) γλωσσομάθειας για να θεωρηθούν επισήμως πολίτες και να έχουν ταυτότητα και διαβατήριο. Το μεγαλύτερο πρόβλημα το είχαν οι ηλικιωμένοι.

Στη Ρίγα θυμάμαι υπήρχε ένα μουσείο στο κέντρο που ήταν αφιερωμένο στα "40 χρόνια Σοβιετικής Κατοχής"!! Πώς λέμε γερμανικής κατοχής.. κάτι τέτοιο. Και βέβαια κυνηγήθηκαν πολλοί που τελικά κατέληξαν στα γκούλαγκ όμως το μουσείο αυτό ήταν αρκετά υπερβολικό στα επιχειρήματά του περι γενοκτονίας (sic).

Αυτό που γίνεται αυτές τις μέρες στην Εσθονία, με το Σοβιετικό μνημείο που οι αρχές αρχικά ήθελαν να εξαφανίσουν (και τελικά απλώς θα το μεταφέρουν στο στρατιωτικό νεκροταφείο της πόλης) είναι μέρος της προσέγγισης που συνεχίζουν να έχουν αυτά τα κράτη. Μπαίνω πολλές φορές στον πειρασμό, πριν τους κρίνω, να σκεφτώ τι θα γινόταν εδώ στην Ελλάδα.. και τρομάζω βεβαίως. Όμως κατά τη γνώμη μου, όταν ανεξαρτητοποιείσαι από μια κατοχή ή έναν δυνάστη πρέπει να δείχνεις με την ανοχή σου σε τέτοια θέματα την ανωτερότητά σου και να προβάλλεις τη μισαλλοδοξία σου για να αποδείξεις την ομοιότητα με τον προκάτοχό σου.

3 comments:

Σοφία said...

Μα αυτά έγιναν και στην Ελλάδα, και στα Βαλκάνια γενικότερα, όταν οριστικοποιήθηκαν τα σύνορα. Και νομίζω ότι κι εμείς μόνο ανωτερότητα δεν δείξαμε...

ο δείμος του πολίτη said...

Αυτό ήταν ένα ακόμη στοιχείο του καλλιεργούμενου εθνικισμού που μάλιστα στρέφεται και κατά της ιστορίας τους.

Epikouros said...

Συμφωνώ και με τους δύο.. τρανό παράδειγμα αυτού του φαινομένου στην Ελλάδα είναι τα Οθωμανικά μνημεία στα περισσότερα μέρη της χώρας.. Στην Αθήνα τα δύο τζαμιά στο Μοναστηράκι (και η φυλακή-μεντρεσές κοντά στο μνημείο των Αέρηδων) είναι ότι πιο χαρακτηριστικό... (και ψάχνουν τώρα να βρουν τοποθεσία για το νέο τέμενος!!) Για λόγους δικαιοσύνης να πω μόνο ότι προ δεκαετίας, κατά την διαμόρφωση της Πλάκας και την κατάσκευή πεζοδρομων, βρέθηκαν τα ίχνη ενός μικρού τζαμιού, τα οποία και τελικά αναδείχθηκαν και έχει δημιουργηθεί εκεί τώρα μια μικρή πλατειούλα και έχει τοποθετηθεί ενημερωτική πινακίδα..