Wednesday, August 15, 2007

Ήρθα για να φύγω ... Νο2 - Εντυπώσεις από Συρία και Ιορδανία

Άρτι αφιχθείς από τα βάθη (sic... λες κι εμείς οι Ευρωπαίοι είμαστε στην επιφάνεια!) της Μέσης Ανατολής αδειάζω και ξαναγεμίζω τον σάκο μου για 5 μέρες χαλάρωσης στη Μήλο. Το ταξίδι στην Ιορδανία και τη Συρία μου χάρισε πολύ όμορφες στιγμές, συναισθήματα, εικόνες και γεύσεις.


Τα περί Πέτρας σας τα έγραψα ήδη. Ένας τεράστιος αρχαιολογικός χώρος που τον υποτιμήσαμε εξ αρχής και, για αυτό, μας εκδικήθηκε. Φτάσαμε γύρω στις 12 μετά από ένα ταξίδι 3 ωρών με microbus (βανάκι με τσίτα αραβική μουσική που αναχωρεί... όταν γεμίσει) μέσω της Ιορδανικής ερήμου. Τα πρώτα 500 μέτρα ήταν μια κατηφόρα μέχρι την είσοδο του Al Siq, ενός εντυπωσιακού φαραγγιού. Έπειτα, 1,5 χιλιόμετρο πορείας στις σκιές του άνυδρου βράχου και, ξαφνικά, μέσα από μια χαραμάδα το μάτι ξεδιψά από μια οπτική όαση, ο ναός του Θησαυρού (ναι, το γνωστό κτίριο από την ταινία του Ιντιάνα Τζόουνς). Δεν πρόκειται βέβαια για τίποτα σχετικό με τον ναό/θησαυρό του Σολομώντα - ονομάζεται έτσι γιατί σύμφωνα με τους ντόπιους εκεί έκρυβαν τους θησαυρούς τους οι πειρατές της ερήμου.


Την επόμενη μέρα ένα ταξί μας μετέφερε με 10 ευρώ το κεφάλι από το Αμμάν στη Δαμασκό. Δίπλα μας καθόταν μια ντροπαλή Σύρια που τελικά αποδείχθηκε ότι σπουδάζει σε σχολή πολιτικής αεροπορίας στην Ιορδανία. Ήταν 26 ετών, είχε έναν γιο και όταν αποφοιτήσει θα γίνει η δεύτερη γυναίκα πιλότος της Συρίας. Φτάσαμε κατάκοποι και ψιλο-άρρωστοι. Χρειαστήκαμε δύο ημέρες χαλαρής περιήγησης στη συριακή πρωτεύουσα για να αναρρώσουμε και να ... ξανα-αρρωστήσουμε. Στη Δαμασκό περπατήσαμε τα σοκάκια με τα souq, τις σκεπαστές αγορές και επισκεφθήκαμε το μεγάλο τζαμί των Ουμαγιάδων, τον 3ο ιερότερο χώρο των Μουσουλμάνων μετά τα τζαμιά της Μέκκας και της Μεδίνας. Εκεί, στο κτίριο που επί αιώνες στεγάζει τα λείψανα του Ιωάννη του Βαπτιστή, για πολλά χρόνια Χριστιανοί και Μουσουλμάνοι προσεύχονταν κάτω από την ίδια στέγη. Λίγο πιο βόρεια, μπήκαμε στο ιερό της εγγονής του Μωάμεθ, γυναίκας του ιδρυτή του Σιιτισμού, το οποίο τώρα βρίσκεται κάτω από τη στέγη ενός τζαμιού που κατασκευάστηκε από το Ιράν. Η εν λόγω κυρία πιάστηκε αιχμάλωτη στη μάχη της Καρμπάλα (στο σημερινό Ιράκ - έχετε δει σίγουρα τις εικόνες με τους πιστούς που αυτομαστιγώνονται) και μεταφέρθηκε ως λάφυρο στη Δαμασκό, με ακάλυπτο το κεφάλι της (δηλ. ατιμωτικό για μια γυναίκα, πόσο μάλλον για την εγγονή του Μωάμεθ). Πρόκειται για μια λεπτομέρεια που μπορεί να "τσούζει" όσο η 4η Σταυροφορία για τους Ορθόδοξους. Η μοντέρνα αρχιτεκτονική του τζαμιού αποτελείται από ένα μωσαϊκό χρωματιστών καθρεπτών - όπως έγραφε και ο οδηγός μας (ο "μοναχικός πλανήτης") αν υπήρχε τζαμί στο Λας Βέγκας, θα έμοιαζε κάπως έτσι. Πάντως η επίσκεψη ήταν συγκλονιστική καθώς συναντήσαμε εκεί μια ομάδα μαυροφορεμένων γενειοφόρων, μάλλον Πακιστανών, οι οποίοι άκουγαν τις ιστορίες από το στόμα του ιμάμη καθισμένοι οκλαδόν στο προαύλιο του τεμένους και έκλεγαν με λυγμούς.





Την επόμενη ημέρα φτάσαμε μέχρι την εκπληκτική Παλμύρα, την ελληνορωμαϊκή "νύμφη της ερήμου" που ήκμασε τον 3ο αιώνα μ.Χ. Το λεωφορείο χρειάστηκε να ταξιδέψει ανατολικά επί 3 ώρες μέσα στην έρημο (όταν λέμε έρημο, εννοούμε έρημο... δεν φύτρωνε ούτε κάκτος εκεί και οι ταμπέλες στον δρόμο είχαν βελάκια ακόμη και για τη Βαγδάτη!) για να φτάσει στο Tadmor, το συριακό χωριό που βγάζει το ψωμί του από τον αρχαιολογικό χώρο της πρωτεύουσας της Ζηνοβίας.










Εμείς περπατήσαμε μεσημεριάτικα κάτω από τον ήλιο των 42° C για αρκετές ώρες μέχρι να δούμε το 1/4 της πόλης (ευτυχώς είδαμε από κοντά τον ναό του Μπέλ και περπατήσαμε την αρχαία ρωμαϊκή οδό μέχρι το Τετράπυλο). Κάπου εκεί, εκτός από τις αντοχές μας, μας τελείωσε και το νερό και τα υπόλοιπα (τα καταπληκτικά ταφικά κτίρια και το αραβικό κάστρο που επιβλέπει ολόκληρη την περιοχή) τα είδαμε με τη βοήθεια του zoom της φωτογραφικής μηχανής. Η επιστροφή με το λεωφορείο ψυγείο (από τους 42° C στους 20° C) μας προικοδότησε με διαφόρων ειδών αδιαθεσίες, γαστρικές ενοχλήσεις, πεπτικές δυσλειτουργίες και τα γνωστά ρευστά συμπτώματα.


Η επόμενη ημέρα μας βρήκε να ταξιδεύουμε με ένα φανταστικό λεωφορείο από τη Δαμασκό στο Χαλέπι, βόρεια, κοντά στα σύνορα με Τουρκία. Όταν στο εκδοτήριο μου ανέφεραν ανάμεσα στα τσάτρα-πάτρα αγγλικά τη λέξη VIP, πίστεψα ότι πρόκειται για αστείο. Είχαμε μόλις πληρώσει 3 ευρώ το άτομο για ένα ταξίδι 5 ωρών. Όταν μπήκαμε όμως μέσα μείναμε με ανοιχτό το στόμα - τα καθίσματα ήταν σχεδόν διπλάσια από τα συνηθισμένα (σαν τις business class των αεροπλάνων), δύο καθίσματα από τη μια πλευρά και ένα από την άλλη (!!!) και με ένα μέτρο απόσταση από το μπροστινό κάθισμα. Υπήρχε ένας μηχανισμός που κατέβαζε την πλάτη και παράλληλα ένας άλλος που σου στήριζε τα πόδια ψηλά (σαν την πολυθρόνα στα Φιλαράκια!!) και μετέτρεπε το κάθισμά σχεδόν σαν κρεβάτι. Η σκέψη μας πήγε κατευθείαν στα ΚΤΕΛ, τις τιμές και τις προσφερόμενες υπηρεσίες τους.

Το Χαλέπι ήταν ακόμη πιο όμορφο από τη Δαμασκό. Τα μεσαιωνικά σοκάκια, οι αρχιτεκτονικές κληρονομιές των Ουμαγιάδων, των Μαμελούκων και των Οθωμανών ήταν πιο καλά συντηρημένες, τα πάντα ήταν (ακόμη) πιο φθηνά και η αγορά μου φάνηκε ελαφρώς πιο ελκυστική από εκείνη της Δαμασκού. Και οι δύο αγορές είχαν ομοιότητες - ήταν άλλωστε κτισμένες στα χνάρια των παλιών ρωμαϊκών εμπορικών οδών. Τα προς πώληση αντικείμενα ήταν λίγο πολύ τα ίδια.. με τη διαφορά ότι στη Δαμασκό έβλεπες πιο πολύ φίλντισι και στο Χαλέπι περισσότερο τα ξακουστά σαπούνια από ελιά και δάφνη. Το φαγητό επίσης έτυχε να έχει μεγαλύτερη ποικιλία στο Χαλέπι. Στη Δαμασκό έβρισκες τα κλασικά αραβικά πιάτα, συριακά και λιβανέζικα όμως στο Χαλέπι μπορούσες να βρεις πιάτα με επιρροές από την μεγάλη αρμένικη και κουρδική κοινότητα που ζει εκεί. Το πιο ευφάνταστο πιάτο, το κεμπάπ με κεράσια, που παρ' όλη την προβολή του ως τοπική σπεσιαλιτές, εμάς δεν μας άρεσε και πολύ. Προσωπικά θα μου μείνει η αρμένικη toshka (αραβική πίτα, ψημένη σαν τόστ, με μέσα κιμά, μπαχαρικά, ντομάτα και λιωμένο τυρί), το βρασμένο χαλούμι, τα διάφορα kebbeh (κάτι σαν κεφτές με περίβλημα από καλαμποκάλευρο ή από ρεβύθια που περιέχει κιμά με μπαχαρικά) και φυσικά το χούμους από το οποίο έφαγα απίστευτες ποσότητες (απλό με ελαιόλαδο, με καβουρντισμένο κουκουνάρι, με ψημένα κομματάκια αρνίσιου κρέατος, κλπ).


Το κερασάκι στην τούρτα μπήκε την τελευταία ημέρα. Νοικιάσαμε ένα αμάξι με οδηγό για ολόκληρη την ημέρα (50 ευρώ, μάλλον ήταν υπερβολικά για τα δεδομένα τους καθώς μπορείς να βρείς και με 30 ευρώ αν παζαρεψεις αρκετά) και επισκεφτήκαμε τις νεκρές πόλεις της βορειοδυτικής Συρίας. Πρόκειται για μια έκταση 60-100 χιλιομέτρων όπου υπάρχουξν διάσπαρτα απομεινάρια διάφορων βυζαντινών πόλεων. Κάποτε ανήκαν στην ενδοχώρα της τρίτης πιο σημαντικής βυζαντινής πόλης μετά την Κωνσταντινούπολη και την Αλεξάνδρεια, της Αντιόχειας. Εκτός από σημαντικά εμπορικά κέντρα, με τεράστια γεωργική παραγωγή (κυρίως ελιές οι οποίες καλλιεργούνται μέχρι και σήμερα εκεί) οι πόλεις αυτές ήταν και από τις πρώτες κοινότητες χριστιανών και μετέπειτα από τις βασικές περιοχές του Μονοφυσιτισμού. Ξαφνικά βρέθηκαν να αποτελούν την εσχατιά της αυτοκρατορίας και να βρίσκονται συνεχώς στο στόχαστρο των Περσών αλλά και των Αράβων. Ίσως και με τη βοήθεια κάποιου μεγάλου σεισμού, οι πόλεις εγκαταλείφθηκαν τόσο απότομα που ορισμένα κτίρια έχουν μείνει σχεδόν άθικτα. Ανατριχιαστικά άθικτα. Επισκεφθήκαμε το Qalaat Semaan, την εκκλησία του Αγ. Συμεών του Στυλίτη. Ο Συμεών έγινε μοναχός σε πολύ μικρή ηλικία, όμως το μοναστήρι δεν του ήταν αρκετό για να βιώσει την μοναστική ζωή. Έτσι αποσύρθηκε σε σπηλιές της περιοχής όπου όμως πολλοί πιστοί πήγαιναν και τον έβρισκαν. Αυτός για να ξεφύγει από όλους αυτούς άνεβηκε σε έναν στύλο, εξ' ου και στυλίτης. Αν δεν απατώμαι ήταν ο πρώτος που λάνσαρε αυτή τη μόδα η οποία έφτασε μέχρι τη βορειοδυτική Ευρώπη (και όπου τελικά δεν έπιασε λόγω κλίματος - διάβαζα σε ένα βιβλίο προχθές για την ιστορία ενός γερμανού επισκόπου που παρακαλούσε έναν ναερό να κατέβει από τον στύλο του κάπου στην Κεντρική Ευρώπη, για να μην πεθάνει από το κρύο!). Ο κόσμος που τον επισκέπτονταν για συμβουλή προέρχονταν από όλη την Ευρώπη και ο ίδιος, παρά τις δικές του επιλογές, τους συμβούλευε να αποφεύγουν τους φανατισμούς και τις ακρότητες. Όταν πέθανε ήταν ίσως ο πιο γνωστός άνθρωπος του 5ου αιώνα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η τοποθεσία όπου είχε στήσει τον στύλο του έγινε το οκταγωνικό κέντρο όπου συναντιούνται 4 βασιλικές. Στο κέντρο υπάρχει ακόμα ότι έχει απομείνει από τον στύλο του Συμεών, έπειτα από αιώνες λεηλασίας από τους πιστούς που έσπαγαν τον πέτρινο στύλο για να πάρουν ένα κομμάτι μαζί τους. Μια επιβλητική τοποθεσία που βλέπει από ψηλά τα βυζαντινά απομεινάρια του χωριού Deir Semaan (Μοναστήρι του Συμεών) το οποίο πλούτισε τα χρόνια μετά τον θάνατο του Συμεών από τους προσκυνητές (δηλ. τους τουρίστες της εποχής).


Το χωριό που αναπτύχθηκε από τον θρησκευτικό τουρισμό του Βυζαντίου


Serjilla - Οίκια

Serjilla - Το άντρον

Έπειτα επισκεφτήκαμε τις πόλεις Al-Bara και Serjilla. Οι εικόνες μιλούν νομίζω από μόνες τους. Στην Serjilla τα κτίρια παραμένουν όρθια, βαδίζεις δίπλα από τα λουτρά και το Άνδρον (το καφενείο της εποχής) και νομίζεις ότι κάποιος θα βγει από εκεί να σε προσκαλέσει μέσα. Ορισμένα σπίτια είναι έτσι ακριβώς όπως τα άφησαν, με μόνο τα ξύλινα μέρη να τους λείπουν. Πού και πού βλέπεις ακόμα τα ελαιοτριβεία τους. Στην Al-Bara, από όπου ξεκίνησαν οι στρατιώτες της 1ης Σταυροφορίας για να διαπράξουν ένα από τα μελανότερα κεφάλαια του Δυτικού Χριστιανισμού (τον κανιβαλισμό της Ma-arrat Al Numan) η έκταση της πόλης είναι τόσο μεγάλη που στην ουσία πρόκειται για έναν τεράστιο αφύλακτο ελαιώνα όπου ανάμεσα στις ελιές των ντόπιων υπάρχουν εκκλησίας και 2 μοναδικοί βυζαντινοί τάφοι σε σχήμα πυραμίδας.

Το συμπέρασμα ήταν ότι η Συρία έχει έναν απίστευτο ανεκμετάλλευτο πλούτο ιστορικών μνημείων που αξίζει να τα επισκεφθεί κανείς πριν αλλοιωθούν (ή χαθούν για πάντα λόγω της απουσίας κάθε είδους συντήρησης). Έχει μυρουδιές και γεύσεις γαργαλιστικές, ανθρώπους φιλόξενους (οκ, έχει και κάτι λαμόγια ταρίφες και ρεσεψιονίστ που προσπαθούν να σου φάνε τα λεφτά). Σίγουρα δεν νιώθεις ότι βρίσκεσαι στον "Άξονα του Κακού" παρ' όλο που η κυβέρνηση της χώρας μόνο δημοκρατική δεν είναι. Οι τεράστιες αφίσες των Ασάντ, οι 1,5 εκατομμύριο ιρακινοί πρόσφυγες αλλά και τα πόστερ της Χεζμπολάχ και του Νασράλα στα μαγαζιά της Δαμασκού σου υπενθυμίζουν ότι η Συρία βρίσκεται στη δίνη της πολιτικής αναταραχής της Μέσης Ανατολής.

Σαν επισκέπτες πάντως, προτιμήσαμε να αποφύγουμε την πολιτικοποίηση της περιήγησης. Όσο κι αν όλα όσα περιέγραψα παραπάνω φαίνονται πολλά, έχουμε ήδη μια λίστα με μέρη και πράγματα που δεν είδαμε και κάναμε (και φαγητά που δεν φάγαμε, ναι!). Η επιστροφή στη Συρία μπορεί να μην είναι επικείμενη, είναι όμως σίγουρη.

7 comments:

N.Ago said...

Χρόνια πολλά και πολύ υγεία σε σένα και σε όλους όσους αγαπάς και σ’αγαπάνε!

Epikouros said...

Σε ευχαριστώ πολύ νίκο. Σου εύχομαι κι εσένα ότι επιθυμείς.

zouri1 said...

φανταστικη περιηγηση

itelli said...

Γουαου...

Ένα έχω να πω. Αλλάζω αυτήν την στιγμή κιόλας το λινκ στο μπλογκρολ απο Κουλουβάχατα σε "Ήρθα για να φύγω". Σόρρυ μεγάλε, αλλά δεν πάει άλλο...

Epikouros said...

thanks zouri.. κι εσύ μια χαρά τα περνάς στην Άπω Ανατολή..

@itelli
Χα χα.. καλό! έχω γυρίσει τόσο ψαρωμένος που πήγα στο Blog σου για να δω αν όντως το έκανες! :-D

Σοφία said...

Πολύ εντυπωσιακά όλα, και τα παλιά (π.χ. Serjilla) και τα καινούρια (π.χ. τζαμί α λα Λας Βέγκας). Να είσαστε καλά να ξαναπάτε.

Το VIP λεωφορείο δεν το φωτογράφισες;

Epikouros said...

Δυστυχώς όχι παρά την άνεση και την πολυτέλεια που μας προσέφερε, όταν φτάσαμε στο Χαλέπι ήμουν τόσο εξαντλημένος από το turbo -20 C air-condition που φυσούσε πάνω μου, που τελικά ξέχασα το κλικ στη φωτογραφική μηχανή.